1981: KOPALNIA WUJEK - POZNAJ PRAWDZIWĄ HISTORIĘ

Od dzisiaj przez kilka najbliższych dni publikować będziemy teksty dotyczące pacyfikacji kopalni "Wujek" w Katowicach. Znajdują się one w albumie wydanym przez Zin Zin Press, a przygotowane zostały przez dziennikarzy "Dziennika Zachodniego" z Katowic, patrona medialnego komiksu. Opisują wydarzenia tamtych tragicznych dni, przytaczają wypowiedzi świadków, strajkujących górników i ich rodzin, bliskich ofiar, ujawniają rozkazy dowodzących pacyfikacją, pokazują kulisy zdarzeń. Pierwszy tekst dotyczy wprowadzenia stanu wojennego.

Strzał w plecy
Władzom komunistycznym chodziło o zaskoczenie. W nocy z 12 na 13 grudnia 1981r. cała Polska wstrzymała oddech. Uderzenie było bardzo silne i skuteczne. Do miast i osiedli wkroczyły jednostki Milicji Obywatelskiej i ZOMO. Na terenie dzisiejszego województwa śląskiego zatrzymano ponad 4 tysiące osób. Tak 25 lata temu zaczął się stan wojenny.
Po kolejnym kryzysie wewnętrznym, na początku grudnia 1981 roku, "Solidarność" wezwała rząd Wojciecha Jaruzelskiego do wznowienia negocjacji i unormowania sytuacji. Władza odpowiedziała jednak czołgami i tysiącami służb mundurowych, które pojawiły się na ulicach naszych miast. Od północy 13 grudnia 1981 roku, zaczęły się pierwsze zatrzymania i internowania. Do ośrodków odosobnienia trafiali przede wszystkim działacze "Solidarności", ale nie tylko. Pamiętnej nocy za szczególnie niebezpieczne osoby dla systemu realnego socjalizmu uznano też artystów, naukowców, studentów. Mało tego, tej nocy za kratki trafili także funkcjonariusze MO czy PZPR, którzy opowiadali się za porozumieniem z "Solidarnością".
13 grudnia 1981 roku prawo przestało w Polsce praktycznie obowiązywać. Zastąpione zostało przez dekret o stanie wojennym, bezprawne nawet z punktu widzenia nawet obowiązującej wówczas kulawej Konstytucji. W praktyce władzą w Polsce, a przede wszystkim w naszym regionie, przejęła Służby Bezpieczeństwa i wcześniej wytypowane osoby z komitetów PZPR.
Oprócz kilku wskazanych pism, przestały ukazywać się gazety, w tym Dziennik Zachodni. Zamknięto szkoły oraz jednostki użyteczności publicznej. Obowiązywała godzina policyjna. Po godzinie 22 nie wolno było poruszać się po mieście. Przejazd do sąsiednich miast wymagał uzyskania specjalnego zezwolenia.
W województwie śląskim represje wobec działaczy "Solidarności" były szczególnie bolesne. Proporcjonalnie zatrzymano tutaj najwięcej osób. Tutejsza Służba Bezpieczeństwa i milicja były bowiem szczególnie gorliwe. Do obozów internowania trafiły nawet osoby, co do których były poważne wątpliwości. Aresztowano je wówczas, jakby "na zapas".
Mimo ogromnego zakresu represji, zaraz po wprowadzeniu stanu wojennego część śląskich zakładów pracy przystąpiła do strajku okupacyjnego. Oprócz kopalń "Wujek", "Piast" czy "Manifest Lipcowy", stanęło wiele innych przedsiębiorstw - na przykład Kombinat Budownictwa Ogólnego w Sosnowcu czy Huta Baildon w Katowicach. Tragicznie, jak wiemy, zakończyło się przerwanie strajku w "Wujku", gdzie zginęło 9 górników.
Mimo ogromnego aparatu represji, już w grudniu 1981 roku pojawiały się na ścianach centralnych ulic naszego województwa słynne napisy "Zima wasza, wiosna nasza". Zaraz potem, decyzją władz partyjnych, w sklepach przestano sprzedawać farby w sprayu. Na prawdziwą wiosnę wolności Polska musiała jednak czekać jeszcze 8 kolejnych lat. Tak naprawdę bowiem wstaliśmy z kolan dopiero na wiosnę 1989 roku, kiedy to aparat komunistyczny całej Europy Wschodniej uznał, że wyczerpał swoje możliwości działania.

Witold Pustułka
Marek Twaróg
"Dziennik Zachodni"